مشاورین مهندسی ما با شما تماس خواهند گرفت👇🏻👇🏻👇🏻

[contact-form-7 id=”73″ title=”Contact page”]

دیگ بخار چیست – بویلر چیست

ماشین سازی زاگرس تولید کننده دیگ بخار،ابگرم،آبداغ،روغن داغ  در این مقاله سعی میکنیم با توضیحات کامل در مورد دیگ بخار پاسخ مناسبی برای پرسش دیگ بخار چیست پیدا کنیم. دیگ بخار یا steam boiler یکی از بویلر های متعارف در صنایع مختلف است که از معماری شبیه سایر بویلر ها برخوردار است.دیگ بخار محفظه ای است که در درون آن آب  به کمک یک منبع گرمایی به بخار تولید می شود. اولین دیگ بخارمتشکل از پو سته ای ساده با یک لوله تغذیه و یک خروجی بخار بود که روی آن با آجر پوشیده می شد، سوخت در داخل پوشش دیگ سوزانده می شد و گرمای آزاد شده  از روی سطح پایینی پوسته  که شبیه کتری بود عبور داده می شد. تحقیقات صورت گرفته نشان داد که گرم کردن یک منبع بزرگ آب بازده کمی دارد. پس اینبار محصولات داغ احتراق را از میان لوله هایی که در پوسته دیگ قرار داشتند و آب آنها را احاطه کرده بود عبور دادند که نه تنها سطح تماس آب با گرما را افزایش داد،بلکه کمک کرد تا تشکیل بخار از آب توزیع یکنواخت تری پیدا کند. سپس دیگهایی طراحی شد که در آنها آب از درون لوله ها و آتش از بیرون آنها عبور می کرد.هر چه تعداد این لوله ها بیشتر و اندازه آنها کوچکترمی بود بازده بیشتری داشتند .

اجزای تشکیل دهنده دیگ بخار

یک دیگ بخار در حالت کلی دارای پوسته یا بدنه یا شل ، کوره اصلی و فرعی و لوله های پاس های حرارتی و اجزا و اتصالات دیگر می باشد.

انواع دیگ بخار

دیگ های بخار اصولا در سه نوع واترتیوب و فایرتیوب و طرح ترکیبی ساخته می شوند. انواع دیگ بخار واترتیوب یا لوله آبی اکثرا در صنایع تامین نیرو مانند نیروگاه های تولید برق مورد استفاده قرار می گیرد و دیگ های بخار لوله آتشین یا فایرتیوب در صنایعی که بیشتر نیاز به تولید بخار اشباع دارند مانند صنایع غذایی مورد استفاده قرار می گیرند.

در مقاله انواع دیگ بخار بیشتر در مورد مدل های مختلف دیگ بخارهای صنعتی و بویلرها توضیح داده شده است.

ویژگی های مختلف دیگ های بخار

برخی از ویژگیهایی که یک دیگ بخار می تواند داشته باشد عبارتند از :

• هوا رسانی دیگ
• ساختمان بدنه دیگ بخار که شامل موارد زیر است:
  • بدنه خارجی دیگ بخار
  • کوره و اتاقک احتراق
  • لوله ها
  • تمیزکاری و کنترل دیگ
  • نصب دستگاه های خارجی دیگ بخار
• تجهیزات و اتصالات دیگ بخار
• مشعل مایع سوز
• جرقه زن الکتریکی گازی
• اصول کار پمپ و عرضه سوخت
• روش کنترل مشعل خودکار
• مشعل های دو سوخته گاز و مایع
• کنترل هوا و سوخت
• سوئیچ های فشار گاز
• آزمایش شیرهای گاز توسط ازت به صورت خودکار
• وسایل کمکی دیگ های بخار:
  • کنترل مدوله فشار
  • تنظیم دستگاه کنترل فشار
  • کلید حد فشار
  • قراردادن حد فشار در اندیکاتور اصلی
  • کنترل سطح آب دیگ بخار
  • کنترل کننده پمپ تغذیه و نخستین مرحله کمبود سطح آب و اعلام خطر
  • کنترل مدوله سطح آب
  • محفظه شناور
  • شیر کنترل مدوله
  • جعبه کنترل
  • بالا آمدن سطح آب در داخل دیگ (کاهش نسبت تبخیر)
  • پائین آمدن سطح آب در داخل دیگ بخار ( افزایش نسبت تبخیر)
  • کنترل کننده دوتائی سطح آب
  • کنترل کننده سطح آب خیلی کم
• پمپ های تغذیهبه طور کلی دیگ بخار استاندارد به دیگ بخاری گفته می شود که تحت نظارت مستقیم  موسسه استاندارد ايران و یکی از  شركت های بازرسي  مورد تایید سازمان استاندارد و از همه مهمتر توسط يكی از  تولید کنندگان داراي پروانه که صلاحيت فني آنها توسط سازمان استاندارد مورد تایید قرار گرفته است تولید گردد.مهمترین تفاوت های موجود در تولید یک دیگ بخار توسط یک تولید کننده مجاز و معتبر با یک سازنده غیر مجاز در این موضوع است که معمولا سازنده های غیر مجاز دیگ های بخار هیچگونه ضمنانتی برای محصول خود نمی دهند. انجام فرآیندهای رایج توسط یک تولید کننده  معتبر دیگ بخار (دارای پروانه استاندارد با شماره ردیابی ) عبارتند از:
• تفاوت های کیفی دیگ های بخار
• دیگ بخار استاندارد چیست

• وجود نقشه فنی بررسی شده توسط شرکت بازرسی مورد تایید سازمان استاندارد
• کنترل صحت مواد اولیه بویلر بخار شامل ورق ها و لوله ها و مقاوم توسط بازرس از روی گواهی مواد و یا نتایج آزمایشگاه
• کنترل فرآیندهای تولید دیگ بخار از روی نقشه تایید شده
• انجام آزمون های غیر مخرب اجباری خواسته شده در استاندارد ملی4231
• نظارت بر تست هیدرولیکی با فشار یک ونیم برابر فشار طراحی توسط تیم شرکت بازرسی
• ارائه گواهی و پلاک توسط بازرس
• توجه داشته باشید که کلیه محصولات ارائه شده توسط شرکت ماشین سازی زاگرس دارای 24 ماه گارانتی معتبر با همکاری شرکت بیمه ایران می باشند. امیدوارم که این مقاله اطلاعات مفیدی در پاسخ به سوال دیگ بخار چیست به شما داده باشد.

پمپ

وظیفه پمپ در دیگ بخار تامین و تزریق آب مورد نیاز به دیگ می باشد. پمپ باید بتواند مقدار آبی که در دیگ به بخار تبدیل می­ گردد را جبران نموده و از کاهش سطح آب دیگ جلوگیری نماید. پمپ تغذیه دیگ­های بخار معمولاً از نوع طبقاتی و استنلس استیل می باشد.

نصب یک صافی در مسیر ورودی به پمپ جهت جلوگیری از ورود هرگونه ذرات خارجی موجود در آب به پمپ ضروری است.  همچنین بعد از پمپ نیاز به یک شیر یکطرفه بوده تا از برگشت بخار از دیگ به پمپ و آسیب رساندن به پمپ جلوگیری نماید.(شیر یکطرفه بعد از پمپ در کارخانه نصب گردیده است.) لازم است از کارکردن پمپ  بدون آب جلوگیری نمایید.

شیر تغذیه

بعد از پمپ و قبل از دیگ نصب می­ گردد. این شیر دارای یک عدد یکطرفه (Check Valve) بوده و از برگشت آب یا بخار به داخل پمپ جلوگیری می نماید.  (به دلیل اطمینان بیشتر، در دیگ های بخار تولیدی گروه صنعتی انصار معمولاً یک عدد شیر یکطرفه بین فلنجی استنلس استیل اضافی نیز قبل از شیر تغذیه نصب می­ گردد.)  این شیر باید دائما در حالت کاملاً باز بوده تا آب به راحتی وارد دیگ گردد. بعد از آبگیری و قطع پمپ نیز شیر یکطرفه از برگشت آب یا بخار به پمپ جلوگیری می­نماید.

اپراتور باید با کنترل حرارت لوله ارتباطی بین شیر تغذیه و پمپ  از عدم برگشت آب و بخار به پمپ مطمئن گردد. این کار بلافاصله بعد از خاموش شدن پمپ باید صورت گیرد. در صورت برگشت آب و بخار به داخل پمپ سریعاً بایستی شیر تغذیه را بسته و از ورود آب و بخار به پمپ جلوگیری به عمل آید. سپس پیچ های قسمت یکطرفه را باز نموده و شیر یکطرفه را از هرگونه جرم یا رسوب که مانع عملکرد صحیح شیر  گردیده است پاک نموده و مطمئن شوید سطوح آب بندی خراش یا خوردگی نداشته باشند.

اگر سطح آب در مخزن تغذیه یا دی اریتور بالاتر از سطح آب دیگ است هنگام خاموش بودن و عدم وجود فشار در دیگ، شیر تغذیه را ببندید تا آب از مخزن به دیگ وارد نشده و لبریز نگردد.

بازرسی، نگهداری و ایمنی کارواش بخار

کارواش بخار نوعی از دیگ های بخار هستند که صرف نظر از اندازه و نوعشان می توانند خطرناک باشند و چنانچه درست بازرسی و نگهداری نشوند باعث خسارت جانی و مالی قابل توجهی خواهند شد. اگر چه ادوات ایمنی دیگ از تبدیل شدن شرایط عملیاتی خطرناک دیگ به فاجعه جلوگیری میکنند،اما فقط با نگهداری درست می توان از وقوع شرایط عملیاتی خطرناک در دیگ های بخار پیشگیری نمود. تنها راه جهت حصول اطمینان از عملکرد صحیح ادوات ایمنی یا کنترل دیگ های بخار این است که نگهداری، تست، و بازرسی مورد نیاز آن ها به طور مرتب انجام شود. در آمریکا بازرسی مرتب دیگ های بخار امری قانونی است که اکثراً توسط ایالات و در بعضی موارد توسط فرمانداری ها و شهر ها کنترل می شود. دیگ های بخار باید توسط بازرسین گواهینامه دار طبق یک برنامه زمانی مدون مورد معاینه قرار گیرند.

سرویس و نگهداری روز مرۀ دیگ های بخار از مسئولیت های مهندسین تأسیسات، مدیران نگهداری ساختمان و یا مدیران ساختمان است.

نکتۀ مهم و قابل توجه این است که اکثر مشکلات دیگ های بخار اتفاق نمی افتند؛ بلکه به تدریج و طی یک دوره زمانی طولانی بوجود می آیند به گونه ای که غالباً پرسنل نگهداری متوجه آن ها نمی شوند. بازرسی مرتب دیگ های بخارعلاوه بر ایمنی،از نظر عملکرد بهینه و راندمان انرژی نیز حائز اهمیت است. دیگ های بخار انرژی بالایی مصرف می کننــــــد و از لحاظ مصرف انرژی سالانه، دومین مصرف کننده عمده در سیستم های تهویه مطبوع می باشند. عملکرد ناکارآمد دیگ های بخار به منزلۀ اتلاف انرژی وافزیش هزینه هاست. بازرسی های منظم همچنین می توانند عمر یک دیگ را طولانیکنند.

برنامه هفتگی دیگ های بخار:

در حالتی که مشعل روشن است، با حضور مسئول تأسیسات دیگ های بخار، کلید پمپ تغذیه آب را روی حالت خاموش قرار داده و بگذارید در اثر تبخیر، سطح آب پایین رود تا به علامت کم آبی روی شیشه آبنما برسد. در این وضعیت ، باید مشعل خاموش شده و چراغ مربوط به سطح آب کم روشن و زنگ خطر شروع بکار نماید. توسط کلید مربوطه، زنگ را قطع و اجازه دهید آنقدر بخار خارج گردد تا به سطح آب خیلی کم برسد. در این لحظه چراغ مربوط به سطح آب خیلی کم روشن شده و آژیر شروع بکار می کند. صدی آژیر توسط کلید مربوطه قطع و پس از اینکه این مراحل به خوبی کنترل شد، پمپ تغذیه آب را روشن و آبگیری را کامل کرده و مشعل را روشن نمایید. این مراحل جهت اطمینان از عملکرد سیستم کنترل آب انجام می شود. دیگ نمی بایست مدت زیادی در حالت سطح آب خیلی کم باقی بماند.

تجهیزات هشدار دهنده دیگ از قبیل زنگ ها و لامپ ها را کنترل نمایید.

چنانچه در مراحل فوق اشکالی مشاهده شد، سریعاً جهت رفع آن اقدام و در صورت عدم موفقیت ، با شرکت، تماس حاصل فرمایید.

صافی پمپ تغذیه را کنترل نموده و در صورت نیاز آنرا تمیز نمایید.

وقتی که مشعل درحال کار می باشد، چشم الکتریکی را از جای خود خارج کنید. شعله باید بلافاصله قطع و چراغ اخطار روشن شده و آژیر شروع بکار نماید. بدین ترتیب مدار کنترل شعله بررسی می گردد. چشم الکتریکی را با پارچه ی نرم و تمیز پاک کرده و در جای خود قرار دهید. الکترودهی جرقه زن و فنجانک سوخت (1) یا نازل (2) را کنترل و درصورت مشاهده رسوب تمیز نمایید.

اتصالات دمپر هوا و سوخت را کنترل نمایید.

برنامه ماهانه

• یاطاقان های پروانه دمنده را گریسکاری کنید.
• موتور های الکتریکی را طبق دستورالعمل کارخانه سازنده روغن کاری نمایید.
• پمپ تغذیه را از نظر نشت و یا ایجاد سر و صدا برسی کنید.
• صافی سوخت را بازدید کرده و در صورت نیاز، با گازوئیل شستشو نمایید.
• صافی پمپ آب را باز کرده و در صورت لزوم، رسوبها و گرفتگی احتمالی آنرا رفع و صافی را کاملا تمیز نمایید.
• کلیه اتصالات و شیرها را ا ز نظر نشت، کنترل کرده و در صورت اشکال آنها را رفع عیب نمایید.

برنامه فصلی :

• مشعل راکاملاتمیزکرده وازنظرنشت کنترل کنید.
• لوله های پاس 2 و 3 را (درصورت وجود دوده در لوله ها) توسط برس مخصوص تمیز نمایید.
• با رعایت کلیه نکات ایمنی، دریچه های آدم رو و دست رو را باز کرده، داخل دیگ را از نظر رسوب و زنگ زدگی به صورت کامل بازدید نمایید.

تذکر: مواردفوق رادراولین فصل کاری دیگ انجام دهیدوبعدازآن با توجه به میزان بهره برداری از دیگ، برای انجام آنها می توان اقدام نمود. بدین معنی که می توان تعیین کرد که درچه فاصله زمانی لوله ها و در چه فاصله زمانی داخل دیگ را می بایست بازدید کرد. باید در نظر داشت که حداکثر زمان تمیز کاری لوله ها از سه ماه تجاوز ننماید، چون با تمیز نگه داشتن لوله ها، بازدهی دیگ بیشتر خواهد شد. چنانچه سطوح لوله بری مدت طولانی تمیز نشود، علاوه بر پایین آوردن ظرفیت اسمی دیگ، عمر لوله ها هم کاهش می یابد.

بویلر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

دو نمونه بویلر بزرگ صنعتی

بویلر یا دیگ بخار(به انگلیسی: Boiler) دیگ‌بخار عبارت است از یک مخزن بسته که در آن بخار آب جهت استفاده در خارج از آن توسط گرمای ناشی از احتراق سوخت تولید می‌شود. داخل دیگ بخار شامل دو بخش طرف آتش و طرف آب است. سطح گرمایی دیگ بخار به مجموع کلیه سطوح در طرف آتش دیگ بخار اطلاق می‌شود. تمام بخش‌های داخلی و تحت فشار یک دیگ بخار از آلیاژهای آهنی ساخته می‌شوند. دیگ‌های بخار از نظر نوع جنس به دو دسته چدنی و فولادی تقسیم‌بندی می‌شوند. دیگ بخار چدنی برای تولید بخار کم فشار ساخته می‌شود. اکثر دیگ‌های بخار از نوع فولادی هستند.

تاریخچه

جیمزوات مخترع اسکاتلندی که اغلب از او به عنوان مخترع ماشین بخار یاد می‌شود چهره اصلی انقلاب صنعتی است. وات در واقع اولین سازنده ماشین بخار نیست. هرو او آلکساندریا در قرن اول میلادی ابزارهای مشابهی را توصیف کرده بود. در سال ۱۶۹۸ توماس ساوری ماشین مشابهی را به ثبت رساند که برای تلمبه کردن آب از آن استفاده می‌شد و در ۱۷۱۲ توماس نیوکومن نوع پیشرفته‌تری از آن را به ثبت رساند. با وجود این ماشین ساخته شده توسط نیوکومن کارایی بسیار کمی داشت و آن را فقط برای خارج کردن آب از معادن زغال سنگ به کار می‌گرفتند. وات با اینکه فقط یک دوره کارآموزی یکساله را در زمینه ابزارسازی گذرانده بود ولی از استعداد ابداع و نوآوری فراوان برخوردار بود. وی در سال ۱۷۶۴ هنگامی که مشغول تعمیر یک مدل از ماشین‌های نیوکومن بود به ماشین بخار علاقه‌مند شد. وات اصلاحاتی آنچنان مهم و ارزنده در ماشین اختراعی نیوکومن به عمل آورد که می‌توان او را مخترع اولین ماشین بخار دانست. اولین تغییر مهم وات که در سال ۱۷۶۹ به ثبت رساند اضافه کردن یک محفظه جداگانه تراکم بخار بود. او همچنین با عایق‌بندی، سیلندر بخار را مجزا کرد و در سال ۱۷۸۲ ماشین دوطرفه را اختراع نمود. تمام این‌ها همراه با چند فقره تغییرات و اصلاحات کوچک‌تر به کارایی بیشتر ماشین‌های بخار منتج شد. این ازدیاد کارایی عملاً به معنای تفاوت بین یک ابزار ماهرانه ولی نه چندان قابل استفاده با وسیله‌ای با توان صنعتی فراوان بود. وات در سال ۱۷۸۱ با اختراع یک سری چرخ‌دنده حرکت تناوبی موتور را به حرکت دورانی تبدیل کرد. با استفاده از این ابزار بر موارد استفاده از موتور بخار به شکل چشمگیری افزوده شد. وات که خود فاقد استعداد لازم در کارهای تجاری بود، در سال ۱۷۷۵ به اتفاق ماتیو بولتون که مهندسی چیره‌دست و معامله‌گری توانا بود شرکتی تأسیس کرد، طی ۲۵ سال بعد شرکت وات – بولتون تعداد زیادی موتورهای بخاری تولید و به بازار عرضه کرد که در نتیجه ثروت سرشاری نصیب آن دو گردید. در باب اهمیت ماشین بخار مبالغه و گزافه‌گویی نمی‌شود. درست است که بسیاری از اختراعات دیگر در انقلاب صنعتی نقش داشته‌اند؛ ولی هیچ‌یک از آنها به‌تنهایی نمی‌توانستند برای انقلاب صنعتی حیاتی باشند. قبل از آن اگر چه از نیروی آب و باد برای به گردش درآوردن چرخ آسیاب‌ها استفاده می‌شود ولی منبع اصلی نیرو همواره عضلات انسان بود. استفاده از این عامل ظرفیت تولید صنعتی را به کلی محدود می‌کرد. با اختراع ماشین بخار این محدودیت بر طرف شد. پس از آن انرژی بسیار زیادی برای تولید در دسترس بود و مرتباً نیز به میزان آن افزوده می‌شد.

انواع دیگ بخار

• دیگ‌های لوله آبی (به انگلیسی: water-tube boiler)
• دیگ‌های لوله آتشی (به انگلیسی: fire-tube boiler)

دیگ لوله آبی

همگام با توسعه صنعت در قرن گذشته، استفاده از دیگهای بخار با فشار بالا ضرورت پیدا کرد و بنا به دلایلی، گاهی نیز انفجارهای مصیبت باری به همراه داشته است. آن روزها دیگ‌های بخار شامل ظروف تحت فشار با قطرهای زیادی بود که تحت فشار داخلی، دچار تنشهای انبساطی در دیواره‌های این ظروف می‌گردید. مقدار این تنش به نام تنش حلقه‌ای معروف است. بهترین راه برای جلوگیری از بروز این مشکل کاهش قطر ظرف تحت فشار است که این امر اساس کار دیگهای لوله– آبی است. در این دیگ‌ها آب، درون لوله‌ها جاری است و گازهای داغ در سطح خارجی لوله‌ها جریان دارند. دیگ‌های لوله آبی متشکل از ظروفی به نام درام هستند که توسط لوله به یکدیگر متصل شده‌اند. آب در درون لوله‌ها گردش کرده و گازهای داغ از اطراف لوله‌ها عبور می‌کنند. مهم‌ترین مزیت دیگ‌های لوله آبی آزادی در افزایش ظرفیت ساخت آنهاست. دیگ‌های لوله آبی می‌توانند تا ظرفیت نیم تن در ثانیه بخار با فشار ۱۶۰ اتمسفر و دمای۵۵۰ درجه سانتی‌گراد تولید کنند. البته دیگ‌های لوله آبی به صورت پکیج و در ابعاد کوچک‌تر نیز ساخته می‌شوند که در صنایع نفت و پتروشیمی کاربرد فراوان دارند.

دیگ لوله آتشی

این نوع دیگ‌های بخار معمولاً، شامل بدنه اصلی، صفحه – لوله‌های جلو و عقب، کوره و اتاقک برگشت می‌باشد که پس از مونتاژ و جوشکاری ابتدا کامل مورد آزمایش‌های غیر مخرب (پرتونگاری، اولتراسونیک، مایع نافذ و…) قرار گرفته و سپس عملیات تنش‌گیری آنها در کوره مخصوص انجام می‌گیرد.

دسته‌بندی بویلرها

بویلرها بر حسب تعداد مسیری که گازهای ناشی از احتراق طی می‌کند تا وارد دودکش شوند به چند دسته تقسیم می‌شود.

• تک پاس: نسل اول بویلرهای ذغال سنگ سوز لوکوموتیوهای بخار از این نوع بوده‌اند که در آنها گازهای ناشی از احتراق مسیر دیگ را یک بار طی می‌کند و بعد وارد دودکش می‌شود. این نوع از بویلرها دیگر ساخته نمی‌شوند.
• دو پاس: (برای تولید آب‌گرم) گازهای ناشی از احتراق مسیر دیگ را دو بار طی می‌کند و بعد وارد دودکش می‌شود.
• کوره برگشتی: گازهای ناشی از احتراق مسیر کوره را دوبار طی می‌کند و سپسس به پاس لوله‌ها منتقل شده و به سمت دودکش حرکت می‌کند. راندمان بویلرهای کوره برگشتی از بویلرهای دو پاس بیشتر است.
• سه پاس: (برای تولید آب‌گرم و بخار) گازهای ناشی از احتراق مسیر دیگ را سه بار طی می‌کند و بعد وارد دودکش می‌شود.
• چهار پاس: دیگ‌های ۴ پاس صرفاً برای تولید بخار در تناژ بالا تولید می‌شود. گازهای ناشی از احتراق مسیر دیگ را چهار بار طی می‌کند و بعد وارد
• دودکش می‌شود.

• منابع[ویرایش]
• ^[۱][۲] The Boiler Book By: Cleaver-Brooks
•  Boiler Operators handbook By:Kenneth E.heselton
• مرجع کاربردی بویلرهای آبگرم و بخار صنعتی. نشر نوآور
• https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D9%88%DB%8C%D9%84%D8%B1
• دیگ بخار
• دیگ بخار زاگرس
• دیگ بخار

🔹یکی از دستگاههایی که جهت اندازه گیری فشار بکار می رود، مانومتر است، در واقع مانومتر فشار سنجی است که با آن فشار گاز محبوس در یک ظرف را اندازه گیری می کنند. مهمترین عامل اندازه گیری فشار لوله بروردون می باشد، لوله برودون یکی از قسمت های اصلی مانومتر است که با مقطع تقریبا بیضی به شکل C ساخته شده که یک طرف آن مسدود و ظرف دیگر آن به نقطه فشار وصل می شود. فشار سنجهای نوع بوردون قادرند از 30 تا 50000 پوند بر اینچ مربع را اندازه بگیرد. فشار وارده باعث می شود نوک آزاد لوله بوردون حرکت کند و این حرکت بوسیله سیستم اهرم به چرخ دنده و عقربه منتقل می شود و عقربه روی صفحه فشار را نشان می دهد.

🔹 از انواع دیگر مانومترها می توان به مانومتر U شکل اشاره کرد که یک لوله U شکل است که یک سر آن باز است و سر دیگر آن به ظرف دارای گاز متصل است. در این لوله جیوه یا مایع های دیگر را می توان ریخت. ارتفاع جیوه در دو شاخه لوله برابر است ولی با باز شدن شیر ظرف و ورود گاز به درون آن، ارتفاع جیوه در لوله تغییر می کند و با توجه به آن فشار گاز اندازه گیری می شود.
🔹 مانومتر ها  می توانند به طور غیر مستقیم برای اندازه گیری سایر متغیرها نظیر دبی سیال/ گاز، سرعت، سطح مایع و ارتفاع بکار روند